Rosja: Czołgi T-72B3M zamiast T-14 „Armata”

25 marca 2018, 09:17
Rosja: Czołgi T-72B3M zamiast T-14 „Armata”
Fot. mil.ru

Rosyjskie ministerstwo obrony poinformowało o wprowadzeniu do jednej z dalekowschodnich wyższych szkół ogólnowojskowych partii „nowoczesnych” czołgów T-72B3M najnowszej wersji. Była to jednocześnie okazja do potwierdzenia zmian, jakie wprowadzono na nich w odróżnieniu do wcześniejszych wersji T-72 - w tym T-72B3.

Według komunikatu rosyjskiego ministerstwa obrony dostarczone do szkolenia czołgi wersji T-72B3M różniły się od wersji T-72B3 mocniejszym silnikiem W92S2F (o mocy 830 kW/1130 KM), automatycznym układem zmiany biegów, wzmocnionym układem przeniesienia napędu oraz zastosowaniem kompleksu dynamicznej ochrony „Relikt” (ZDZ 4S23).

Dodatkowo kierowca-mechanik otrzymał zautomatyzowany system kontroli pojazdu, który samodzielnie ostrzega o uszkodzeniach i wypadkach, natomiast stanowisko dowódcy wyposażono w panoramiczny przyrząd obserwacyjny z kamerą termowizyjną, telewizyjną i dalmierzem laserowym.

undefined
Fot. mil.ru

Informacja przekazana przez Rosjan wskazuje na systematycznie realizowaną modernizację czołgów wersji T-72B (Obiekt 184), które od 2010 r. były unowocześniane do modelu T-72B3 (Obiekt 184M-3), a od 2016 r. do wariantu T-72B3M (Obiekt 184M-4). Za każdym razem wprowadzane są nowe poprawki, które pozwalają funkcjonować jednostkom pancernym przy braku pieniędzy na wprowadzanie zupełnie nowych czołgów: T-14 „Armata” lub nawet T-90A. Dlatego to właśnie  program przerabiania czołgów T-72B1 oraz T-71BA do standardu T-72B3, a później do T-72B3M został uznany oficjalnie przez wojskowych w Rosji za „najważniejszy program modernizacyjny rosyjskich sił pancernych ciągu ostatnich pięciu lat”.

Prace realizowane są w czasie remontów zakładowych i na początku prowadzono je głównie na pojazdach magazynowanych jako rezerwa na czas wojny. W trakcie remontów demontowano wszystkie elementy wyposażenia czołgów i oddawano do przeglądów oraz naprawy. W dużej części są one już przestarzałe i dodatkowo brakuje do nich części zamiennych. Dlatego większość urządzeń elektronicznych jest najczęściej wymieniana i to na te urządzenia, które są w danej chwili dostępne.

Rosjanie prawdopodobnie więc nie opracowali konkretnego standardu dla każdej z nowo tworzonych wersji T-7B3 oraz T-72B3M i poszczególne partie czołgów oddawane w kolejnych latach mogą się od siebie różnić. Z informacji przekazywanych przez Rosjan wynika, że średnio co dwa lata zwiększał się zakres prac modernizacyjnych wykonywanych na nowych partiach dostarczanych czołgów.

Przykładowo, wiele źródeł wskazuje na to, że duża część czołgów wyciągana z magazynów „wojennych” miała zupełnie „nowy” (a dokładniej mówiąc – nieużywany) system napędowy, na którym dokonywano jedynie przeglądu. Podobnie było z armatą, którą po sprawdzenia pozostawiano jako w dalszym ciągu sprawną i użyteczną. Za każdym razem instalowano jednak nowy system kierowania ogniem 1A40 oraz cyfrowy system łączności R-168-25U-2 „Akweduk”. Dodatkowo działonowy otrzymywał zintegrowany celownik Sosna-U wyposażony w kamery: termowizyjną i telewizyjną, dalmierz laserowy oraz podsystem naprowadzania rakiet 9M119 Swir lub 9M119M Refleks.

undefined
Fot. mil.ru

Specjaliści rosyjscy i tu jednak wskazują na tymczasowość takiego rozwiązania. Po pierwsze celownik ten został tak zamontowany, że obserwacja przez niego jest niewygodna, a w długim czasie wprost niemożliwa. Sama osłona wizjera może natomiast być zasłaniana lub odsłaniana tylko z zewnątrz, a więc jest to praktycznie niemożliwe w czasie ostrzału. Dodatkowo zaskakuje fakt, że w „nowych” T-72B3 i T-72B3M nie ma odbiornika systemu nawigacji satelitarnej GPS/GLONASS.

Osłonę balistyczną kadłuba poprawiono początkowo poprzez wymianę modułów starego systemu dynamicznej ochrony (tzw. pancerza reaktywnego) pierwszej generacji „Kontakt-1” na „Kontakt-5” (EDZ 4S22). Zwiększyło to bezpieczeństwo, ale nie całkowicie, ponieważ moduły na wieży były montowane oddzielnie i były pomiędzy nimi przerwy (nawet z przodu), natomiast na bocznych ekranach było ich zbyt mało (prawdopodobnie ze względu na dużą masę). Później zastosowano już pancerz „Relikt” (w wersji T-72B3M), w którym istnieje już możliwość wymiany zużytych lub uszkodzonych modułów w terenie przez załogę.

W pojazdach otrzymywanych później z jednostek wymieniano już silnik na mocniejszy (W-92S2 o mocy 736 kW/1000 KM), zakładano nowe gąsienice i wolant kierowcy, a nawet montowano nową armatę 2A46M5 kalibru 125 mm (wykorzystywaną w czołgach T-90A). Armatę tą instalowano z nowym urządzeniem ładującym, pozwalającym na strzelania dłuższymi pociskami podkalibrowymi, o większej przebijalności, „Swiniec-2”. Zmiany są więc widoczne, ale nie zmieniają generacji pojazdów.

Nie wynikają one bowiem z konstrukcji samego czołgu, ale z zastosowanych na nim nowych urządzeń i systemów uzbrojenia. Przykładowo, w wersji T-72B3 dowódca może obserwować to, co widzi strzelec, ale tylko dzięki dodatkowemu monitorowi a nie centralnemu systemowi kierowania walką. Według Rosjan nowy pocisk podkalibrowy zwiększył o 20% możliwości przebicia, dzięki wymianie systemu celowniczego dokładność strzelania poprawiła się 1,7 razy, zasięg skutecznego strzelania w dzień wzrósł o około 1 km (w porównaniu z T-72B), a w nocy prawie trzykrotnie.

Nie poprawiła się jednak możliwość wyszukiwania celów stąd m.in. wyposażenie dowódcy w czołgach wersji T-72B3M w panoramiczny przyrząd obserwacyjny. Dowódca ten nie może jednak ze swojego miejsca strzelać z armaty. Specjaliści rosyjscy uważają, że stosuje się tu nadal rozwiązanie z ciężkich czołgów IS-3 z 1945 roku. Dowódca wskazując cel musi bowiem uruchomić mechanizm wieży, która obraca się do momentu, aż wskazany obiekt znajdzie się w polu widzenia działonowego.

Rosjanie jednak dbają propagandowo o to, by ich czołgi T-72B3 i T-72B3M były cały czas przedstawiane z przymiotnikiem „nowoczesne”. Wytworzyła się nawet specjalna grupa „internetowych trolli”, która atakuje wszelkie próby prezentowania jakiejkolwiek krytyki nowych „siedemdziesiątek dwójek”. W rzeczywistości trudno jest ukryć wady proponowanego rozwiązania i prawdziwą wartość takiego sposobu uzupełniania jednostek w sprawny sprzęt czołgowy. Przykładowo Rosjanie wspominają, że poprawiono opancerzenie czołgu, jednak poza wprowadzeniem nowego rodzaju kostek pancerza reaktywnego, w samej skorupie pojazdu nie wykonano żadnych rewolucyjnych zmian (montując wewnątrz np. dodatkowe warstwy osłonowe z materiałów o właściwościach kevlaru). Kadłub, wieża i inne części korpusu są więc najczęściej jedynie piaskowane, zagruntowane i odmalowane.

undefined
Fot. mil.ru

Początkowo zaletą takiej modernizacji była jej cena. Oblicza się, że pieniądze na zakup nowego czołgu T-90A wystarczały na przerobienie czterech „magazynowych” pojazdów T-72B do wersji T-72B3. Liczba dostępnych z rezerw wojennych czołgów nadających się do modernizacji jest jednak ograniczona, a te które są przekazywane z jednostek nie nadają się do unowocześnienia w ten sam sposób, przy obecnie realizowanym w rosyjskiej armii, intensywnym programie szkolenia bojowego. Dużą część urządzeń trzeba już wtedy wymienić (przede wszystkim silnik i armatę). A to o ponad jedną trzecią zwiększa koszty (z około 50 milionów rubli do 80 milionów rubli.

Przez tą tymczasowość i ewolucję zmian z partii czołgów na kolejna partię czołgów, wielu specjalistów uważa, że cała modernizacja T-72B była jedynie tymczasowym, wymuszonym brakiem pieniędzy działaniem i to nie do końca przygotowanym. Większość z nich uważa, że czołgi T-72B3 i T-72B3M są gorsze od T-90A, a w przypadku T-72B3 również gorsze od swojego poprzednika T-72B. Dodatkowo, początkowo nie wiadomo było, jak poszczególne wersje będą się zachowywały. Modyfikacje były bowiem prawdopodobnie wprowadzane bez tak kompleksowych testów (np. u użytkownika), jak w przypadku nowych typów czołgów.

Nie wiadomo więc np. jak w warunkach bojowych sprawdzi  się nowa armata z system ładowania w starej wieży. Dodatkowe obciążenie może też wpłynąć na trwałość systemu jezdnego i np. gąsienic. Rosjanie są optymistami, ale specjaliści woleli by się oprzeć na wynikach badań i testów u użytkownika. Takich prawdopodobnie nie przeprowadzono. Czołgiści więc muszą opanować nowe pojazdy i na nich działać. Propaganda rosyjska zadba natomiast, by ich ocena była zawsze pozytywna i w świat szła opinia, że „przy minimalnych kosztach stworzono jeden z najlepszych czołgów na świecie”. Jak na razie nikt tego obiektywnie nie sprawdził.

MSPO
MSPO
KomentarzeLiczba komentarzy: 14
R14
wtorek, 29 stycznia 2019, 13:34

I dlatego potrzebujemy licencji na lekki czołg w dużej ilości .........bo na dzień dzisiejszy jesteśmy metaforycznie bezpieczni.

Grzegorz
wtorek, 29 stycznia 2019, 11:09

Michał Rakowski - masz całkowitą rację. Dlatego powinniśmy pozwolić na ruch bezwizowy z tą rosyjską „wyspą” na północy, maksymalnie ułatwić handel i kontakty międzyludzkie. A jeśli już wizy być muszą, to niechaj kosztują symboliczną złotówkę a ich wydanie będzie proste niczym kupno biletu. Mieszkam stosunkowo niedaleko, a nigdy nie byłem w Obwodzie i przyznam iż przez dłuższy czas miałem do niego stosunek taki, jak do Korei Północnej. A przecież sami Rosjanie to ludzie tacy jak my...

tylko Pytam
wtorek, 29 stycznia 2019, 10:53

@tak tylko... (Michał Rakowski) Co miałeś na myśli pisząc "..Jak rozwiązać problem istnienia tego okręgu w perspektywie dziesięcioleci, a może nawet do ... " rozumiem iż nawołujesz do nienawiści i podżegasz do agresji na sąsiedni kraj czyli na Rosję ?!?!?

Tomasz
wtorek, 29 stycznia 2019, 10:43

Czyli wzorem rusków należy utworzyc kordon bezpieczeństwa na gramicy - silnie zaminowany pas z betonowymi zaporami przeciw czołgowymi. Taki akt'przyjaźni"

realista
wtorek, 29 stycznia 2019, 09:54

I dyżurni pacyfiści nie protestują płacząc na losem emerytów?

Adam
wtorek, 29 stycznia 2019, 08:23

Wszyscy tu piszą że ruskie to i tamto,że złom itp,tylko że te ruskie coś robią i modernizują swój sprzęt i dostarczają nowy a u nas co ????? Marynarka wojenna nie istnieje,obrona przeciwlotnicza nie istnieje,kilkaset zabytkowych czołgów i bieda modernizacja Leoparda,w lotnictwie poza 48 F-16 nic więcej nie nadaje się do realnej walki.Tylko co to jest na taki kraj 48 samolotów jak według ekspertów powinniśmy ich mieć co najmniej 200.Politycy codziennie nas straszą wojną z ruskimi a modernizacja stoi,przez ponad 3 lata rządów z priorytetów udało się kupić zaledwie 2 baterie Patriota.Narew,Homar,Orka,Kruk zastopowane,modernizacja stoi a politycy tylko na klęczkach latają do USA i żebrzą o amerykańskie wojska a co z naszym wojskiem.......

aweq
wtorek, 29 stycznia 2019, 03:04

mając już działka laserowe można łebek pilota patrolującego myśliwca NATO przedziurkować na wylot co właściwie nawet Centrala nie zdąży pojąć co się stało... i można spoko wlecieć w obszar gdzie pod Warszawkę... ja bym oszczędzał te parę zabytkowych eFów szesnacatych… a laserem pokazywał czerwoną linię której przekroczenie NAPEWNO zakończy się jak to pokazał był Erdogan zestrzeleniem RUSkowo bombowca... RUS musiałby wreszcie poczuć z czem igra bo innego końca tej zabawy ja bynajmniej nie widzę... i liczenie jakoby same RUSkie się w końcu jeszcze w powietrzu porozlatywały to jest dość ryzkowna teza... i słowo na koniec... to jednak czołgi będą potrzebne... znaczy się po taktycznym użyciu brudnych bomb produkty toksyczne bez wybuchu jądrowego lub z ramienia małe bombki jako z pancerfausta na Elbląg może nawet na Gdańsk... raczej w Orzyszu szkoda byłoby prochu marnować a już na mnie to chyba jako ino masa pół tony jakby wypadła była ze samolota… w drodze na Warszawkę ale cza by ino we mnie dobrze ino pocelować… a z tym możet być spory problem ! - generalnie wojna jak będzie to na pewno po kwadransie niepodobna do II Wojny Światowej -RUS tworzy nowe rodzaje rakiet, systemów a Polsza ma czołgi se remontować to może taniej byłoby zaminować intelligent jako full automatic autonomicznie aby RUSowi się wreszcie odechciało próbować...?!

Victor
wtorek, 29 stycznia 2019, 00:50

@tak tylko... (Michał Rakowski) Idea bardzo mądra. Niestety nasz rząd wycofał się z umowy o bezwizowym małym ruchu granicznym, na czym tylko stracili nasi przedsiębiorcy. Nie wpłynęło to w żaden sposób na rosyjskie plany wojskowe, za to całkowicie uniemożliwia to co proponujesz.

Kiks
poniedziałek, 28 stycznia 2019, 22:55

Bo przecież Kacapom wolno, jak Polska zbroi się i koncentruje siły to źle. Ech, kgbowskie matołki..

WARS
poniedziałek, 28 stycznia 2019, 21:49

szybko potrzebne Apache/ Viper z programu Kruk....i te 100 antykow sowieckich to jedynie kupa zlomu

dk.
poniedziałek, 28 stycznia 2019, 20:51

Po naszej stronie granicy winniśmy miec tyle nowoczesnych ppk, już w jednostkach, nie w jakchś tam centralnych magazynach - i tyle przeszkolonych w ich użyciu miejscowych rezerwistów, by stało się to jawnie obojętne, czy Rosjanie mają w Kaliningradzie 1 brygadę pancerną? czy nagle wyjedzie z magazynów jeszcze 3 dywizje ? dla wykonania ataku saturacyjnego ? Bo inaczej nie przestaną im robaczywe myśli po głowie chodzić. Tyle set lat my znamy już dobrze tego sąsiada ! Szanuje silnych. Wtedy nagle staje się grzeczny, kulturalny, kooperatywny. Napada na słabych. ZAWSZE to robi i jest tylko kwestią czasu i sytuacji międzynarodowej kiedy to zrobi. A ppk nie są aż takie drogie, by Wojska Polskiego nie było na nie stać.

Ułan1981
poniedziałek, 28 stycznia 2019, 20:43

Błaszczak jak i poprzednicy zawsze biorą to pod uwagę we własnych planach. Coś czuję, że historia będzie wspominać Błaszczaka jako najgorszego ministra, który przyczynił się do upadku państwa Polskiego i wymordowania przez Rosjan Polek i Polaków. Od planów nasi rządzący w MON są Jak S.P.Jobs w Apple :)

Szyderca
poniedziałek, 28 stycznia 2019, 18:42

No i? Przecież Rosja zapowiedziała, że w odpowiedzi na sprzeczne z umowami rozmieszczenie wojsk NATO w Polsce, na Litwie, Łotwie i Estonii tak zrobi. NATO myślało, że jak rozmieści w Polsce wojska to Rosjanie z Kaliningradu uciekną? :-)))))))))))))))))))))))))

tak tylko... (Michał Rakowski)
poniedziałek, 28 stycznia 2019, 16:31

Myślę, że w Polsce powinniśmy zacząć opracowywać długofalowe strategie wobec Okręgu Królewieckiego, który jest niewątpliwie dla nas problemem. Kwestie militarne pozostawił bym wojskowym, myślę że prawdziwym wyzwaniem są kwestie społeczne. Jak rozwiązać problem istnienia tego okręgu w perspektywie dziesięcioleci, a może nawet do końca wieku? Myślę, że jego neutralizacja a raczej asymilacja jest w dłuższym okresie czasu możliwa, musimy jedna zmienić swój sposób myślenia. Należy wykorzystać fakt, iż region ten jest odseparowany od reszty Rosji, a dla odmiany położony w sąsiedztwie trójmiejskiej aglomeracji. To nasz atut i szansa na rozszerzenie wpływów, których nośnikiem są zawsze od wieków relacje międzyludzkie. Otwórzmy się na mieszkańców Królewca, zapraszajmy ich do nas okazując im swoją sympatię i przyjaźń, wpajajmy im, że przede wszystkim są Europejczykami tworzącymi z nami jedną wspólnotę. Nawiązujmy więzi społeczne i kulturalne na poziomie gmin, miast i szkół, Polska dla mieszkańców Obwodu Królewieckiego powinna stać się drugim domem, w którym czują się jak u siebie – pamiętajmy, właśnie ta idea legła u podstaw wielkości I Rzeczpospolitej będącej magnesem dla mieszkańców pomostu bałtycko- czarnomorskiego. Przeciwdziałanie ze strony Moskwy polegające na odseparowywaniu Królewca od Polski będzie wzbudzało tylko niechęć mieszkańców przynosząc efekty odwrotne od zamierzonych. Czas będzie robił swoje, cierpliwie pracujmy i czekajmy na dogodny moment, wypadki historii potrafią zaskakiwać…